Innovatieve hoornvliestransplantatie: ontwikkeling en toekomst

Terwijl in het verleden voornamelijk één type hoornvliestransplantatie, de perforerende keratoplastiek (volledige hoornvliestransplantatie), werd uitgevoerd voor verschillende hoornvliesaandoeningen zijn er tegenwoordig meerdere opties per indicatie. De afgelopen twee decennia kennen namelijk een explosie aan nieuwe minimaal invasieve hoornvliestransplantatietechnieken, waarbij hoornvliestransplantaten steeds kleiner, dunner en specifieker zijn geworden voor de behandeling van zowel voorste als achterste hoornvliespathologie. Veelal is hierdoor vroegere interventie met minder postoperatieve complicaties en jarenlang bruikbaar zicht mogelijk geworden.
Nog verdergaande chirurgische ontwikkeling richt zich op een zo efficiënt mogelijk gebruik van donorweefsel; gebrek aan donorweefsel is namelijk minder problematisch als uit één donorhoornvlies meerdere transplantaten gemaakt kunnen worden. Ook wordt er gekeken naar mogelijkheden met celkweek ter behandeling van specifieke hoornvliesproblematiek. Wellicht is het gebruik van een transplantaat hierdoor in de toekomst niet langer noodzakelijk.

Lydia van der Star is sinds 2019 werkzaam als optometrist bij Melles Hoornvlieskliniek, een zelfstandig behandelcentrum voor verzekerde zorg voor patiënten met hoornvliesaandoeningen, te Rotterdam. Naast het uitvoeren van patiëntonderzoek en het assisteren bij de hoornvliestransplantaties, verricht zij binnen het Netherlands Institute for Innovative Ocular Surgery (NIIOS) wetenschappelijk onderzoek naar resultaten van nieuwe behandelingen bij ernstige hoornvliesproblematiek. Daarbij levert zij een actieve bijdrage aan de innovaties en kwaliteitsverbetering binnen de ontwikkelingen van hoornvliestransplantaties.
Ruth Quilendrino is oogarts en sinds 2011 werkzaam bij het NIIOS. Zij is betrokken bij wetenschappelijke onderzoek naar nieuwe innovaties in hoornvliestransplantaties. Naast het leveren van patiëntenzorg en het uitvoeren van hoornvliestransplantaties, vindt zij het delen van kennis essentieel.